Ratten als huisdier

Ratten zijn leuke knaagdieren om te houden. Ze zijn zeer intelligent en hechten zich aan mensen. Ze geven veel liefde en willen dat ook graag krijgen. Voor kinderen zijn ratten ook heel leuk, al is bij kleinere kinderen (<12) toch te adviseren om een mannetje te nemen. Deze zijn rustiger dan vrouwtjes en net zo lief, ze zullen meer bij de kinderen op schoot blijven zitten terwijl vrouwtjes graag op ontdekkingstocht uitgaan. De verzorging is echter complexer dan bij de andere knaagdieren en wordt nog wel eens onderschat. Het is echter wel iets om rekening mee te houden. Ratten worden niet zo oud, 2-2,5 jaar met uitschieters naar boven en helaas iets meer uitschieters naar beneden. Het hangt er ook vanaf waar ze vandaan komen. Het onderhoud van ratten is duurder dan van hamsters en cavia’s omdat ze in het algemeen vaker medische hulp nodig hebben. Een dierenarts potje is dan aan te raden als je minder te besteden hebt.

Huisvesting

Huisvesting is een heel belangrijk punt voor ratten. Ze hebben veel beweging nodig, moeten kunnen klimmen en ruimte is daarom essentieel. Je kunt bijna nooit een te grote kooi kopen, een te kleine wel. Ook de juiste inrichting hoort bij de prioriteiten, net zo belangrijk als een juist kooiformaat. De minimale afmeting van een kooi moet 80x50x60 cm (lxbxh) zijn. Hier mogen maximaal 2 ratten in. Het is vanzelfsprekend dat een kooi groter moet worden naarmate je meer ratten hebt. Een kooi moet minimaal 60 cm. hoog zijn omdat een rat er gemakkelijk rechtop in moet kunnen staan en hoort te kunnen klimmen. Een hogere kooi met meer verdiepingen is natuurlijk nog beter, aangezien ze dan meer bewegingsruimte hebben. Koop een kooi zo groot als je je kunt veroorloven en er de ruimte voor hebt. De ratten zullen je zeer dankbaar zijn, ook als je hem niet goed inricht. Veel inhoud maar weinig loop oppervlakte voegt niets toe aan een grote kooi. De bodem moet groot genoeg zijn om in ieder geval een huisje, toiletje en bv. een loopwiel op te zetten, maar verder spelen plateaus en hangmatjes ook een belangrijke factor, zij vergroten de leefruimte. De meeste ratten worden in tralie kooien gehouden. De tralies mogen niet te ver uit elkaar staan anders kunnen ze ontsnappen. Als de tralies horizontaal zijn kunnen ze naar boven klauteren, bij verticale tralies kunnen ze wel klimmen, maar het gaat iets moeilijker. Hoe hoger de kooi, hoe meer verdiepingen erin kunnen. De meeste kooien hebben een kunststof bak. Die zijn gemakkelijk schoon te houden. Deze bodem moet iedere week een sopje hebben, omdat er anders ammoniak luchtjes achterblijven, aangezien ratten gevoelige longen hebben kunnen ze hierdoor problemen krijgen. Het voordeel van een traliekooi is dat de ratten niet zo gauw last hebben van nare luchtjes, het nadeel is dat ze snel op de tocht kunnen staan. Ze maken er ook een sport van om te kijken wie er de meeste bodembedekking uit de kooi kan gooien. Dit is op te lossen door op de onderste helft, aan de buitenkant van de kooi, plexiglas te bevestigen of een kooi met een hoge onderbak te nemen. Dan kunnen ze nog wel naar boven klimmen, maar weinig meer naar buiten gooien.

Zelf een kooi maken

Als je een beetje handig bent kun je ook zelf een hok maken, dit is goedkoop en je kunt hem naar eigen wensen ontwerpen. Mocht je thuis een oude boekenkast hebben die je niet meer gebruikt, met een deur van gaas aan de voorkant dan kom je al een heel eind. De verdiepingen zitten al in een boekenkast, maak in de planken wat gaten, verbind ze met trappetjes en je hebt een rattenkooi.

Plek van de kooi

Een kooi mag niet in de zon of naast de centrale verwarming of kachel staan. Hij mag beslist ook niet op de tocht staan aangezien ratten zeer gevoelige longen hebben. Zet de kooi niet te dicht bij de luidsprekers van je stereo en niet op de grond. Ze voelen zich het fijnst als ze op ooghoogte met de mensen staan. Ratten zijn prooidieren en laag bij de grond voelen ze zich meer een prooi dan op een hogere plek. Zorg er dus ook voor dat katten niet met hun poten in de kooi kunnen komen of op de kooi kunnen klimmen. Niet alleen voor de veiligheid van de ratten, maar zeker ook voor de katten. Voor je er erg in hebt krijgen ze een beet van een rat in hun voetjes.

Hygiëne

Ratten houd je zindelijk door op een plek in de kooi te laten plassen en poepen. Creëer op een apart hoekje in de kooi een andere bodembedekking dan wat er in de rest van de kooi ligt. Kattenbakkorrels (geen zaagsel, hooi of stro, ze kunnen daar long problemen van krijgen) zijn een prima optie. Dit hoekje moet liefst niet naast de voerbak zijn. Om  je ratten duidelijk te maken waar dat hoekje voor bedoeld is, schep je op andere plekken keutels weg en leg die in het hoekje. Probeer vervolgens een tijdje alle keutels die op een andere plaats dan in dat hoekje gedeponeerd zijn weg te halen. Als je ziet dat er gebruik van het speciale hoekje gemaakt is, maak je het hoekje wel schoon en doe je er een nieuwe bodembedekking in. Mocht je toevallig zien dat je ratten gebruik maken van dat hoekje, beloon ze dan direct met iets lekkers, dit zal er voor zorgen dat ze sneller gebruik maken van dat hoekje.

Voer

Ratten zijn alleseters en hebben (met mate) ook dierlijke eiwitten nodig. Het is niet moeilijk om je ratten de juiste voeding te geven, het is helaas ook niet moeilijk om ze teveel te geven. De gezondheid van ratten valt nauw samen met de voeding, te dikke ratten hebben veel eerder kans op medische problemen, zoals luchtweginfecties en tumoren. Bij het geven van de juiste voeding in de juiste hoeveelheid heb je niet alleen een gelukkige en gezonde rat met een goede conditie, maar kun je jezelf ook een hoop dierenartskosten besparen. Rattenvoer kun je als volledige maaltijd geven, maar het is beter als het wordt aangevuld met diverse groente- en fruitsoorten. Ze mogen ook brood of wat van je eigen (gezonde!) maaltijd eten.

Gedrag

Ratten worden niet zo oud, 2-2,5 jaar met uitschieters naar boven en helaas ook uitschieters naar beneden. Ze zijn mede daardoor al vanaf 5 weken geslachtsrijp. De vrouwtjes kunnen dan dus zwanger worden. Voor de rat is het echter gezonder om te wachten totdat ze 6-8 maanden oud zijn. Mannetjesratten worden zelfs pas gebruikt voor de fok als ze ruim een jaar oud zijn. Zo kun je zien welk karakter hij heeft en hoe gezond hij is. De draagtijd is 21-23 dagen en gemiddeld werpt een rat zo’n 10 jongen.

Groepsdieren

Een rat is een roedel(=groeps) dier en ze moeten eigenlijk minimaal met zijn tweeën in een hok zitten, anders kunnen ze zich gaan vervelen wat de kwaliteit van leven niet ten goede komt. Natuurlijk kun je je rat heel veel aandacht geven, maar een soortgenoot is moeilijk te vervangen. Dit betekent overigens niet dat als je meerdere ratten hebt, je ze geen aandacht hoeft te geven, dit is altijd nodig. Alleen bij voldoende contact met de diertjes zal een rat zich aan je hechten en naar je toe komen als je zijn aandacht trekt.

Geslachtskeuze

Kies altijd voor jonge ratjes van hetzelfde geslacht. Mannetjes zijn wat rustiger, vrouwtjes wat avontuurlijker. Door diertjes van hetzelfde geslacht te nemen voorkom je veelal ruzie en worden ongewenste nestjes voorkomen. Heb je onverhoopt toch twee ratten van een verschillend geslacht dan is net als bij de hond en kat castratie een mogelijkheid.

Ziekte

Ondanks al uw inspanning kan het gebeuren dat een ratje ziek wordt. Vaak zie je aan het uiterlijk van het dier niets, maar merk je dat hij zich anders gedraagt dan je van hem gewend bent. Hieronder volgt een lijstje met verschijnselen van een aantal bekende aandoeningen bij ratten. Twijfel je aan de gezondheid van je rat en zie je een of meerdere van onderstaande verschijnselen? Dan is het verstandig om een afspraak bij je dierenarts te maken.

  • Niet meer willen eten of drinken
  • plotseling afvallen
  • Pijnuiting bij het vastpakken
  • Opvallend meer drinken
  • Meer krabben dan normaal
  • Kale plekken
  • Korstjes
  • Bultjes of knobbels